أمير صدر الدين ابراهيم امينى هروى

461

فتوحات شاهى ( تاريخ صفوى از آغاز تا سال 920 ه . ق ) ( فارسى )

به بلخ آمد و از آنجا به ميراث رفت و باز معاودت به بلخ كرد . و از جانب عراق ميرزا جهانشاه در اواخر سنهء مذكوره طمع در خراسان كرده به حدود استرآباد آمد و ميرزا ابراهيم و ميرزا شاه محمود از او منهزم شده و متفرّق گشتند و از هر طرف فتنه برخاست و او در مرو آغاز سركشى كرد و با حسن بيك سعدلو ، كه ميرزا جهانشاه او را حكومت استراباد داده بود ، در اوايل ذى حجّهء سنهء 862 ه . ق در موضع سلطان دوين جنگ كرده او را بكشت و استراباد را بگرفت . و چون خراسان بر ميرزا سلطان ابو سعيد قرار گرفت و ميرزا سلطان حسين در مدّت ده سال هميشه با او ياغى بود و هر وقت كه فرصت مىيافت به ميان اولكاى او درمىآمد و هرگاه لشكر انبوه به دفع او مىفرستاد ، بر بيابانها مىرفت و قزاق بود . چون خبر فوت سلطان ابو سعيد در حدود ابيورد به دو رسيد ، بعضى امرا از طرف نيشابور به هرات فرستاد و خود به مرو رفت و از آنجا به هرات آمد . روز جمعه عاشورا رمضان سنهء 873 ه . ق بر تخت حكومت قرار گرفت ، در ابتداى سلطنت او يادگار محمّد به تقويت حسن بيك با او در سلطنت خراسان منازعت كرد و بر قتل رسيد . چنانچه گذشت و ميرزا سلطان حسين در سلطنت مستقل شد . بعد از اين هركس در كار خراسان با او مخالفت نمود مغلوب گشت . در اواخر عهد او پادشاهان ازبك سلطنت ماوراء النّهر را از تصرّف اولاد ميرزا سلطان ابو سعيد بيرون كردند و طمع در خراسان داشتند . ميرزا سلطان حسين در سنهء 911 ه . ق به قصد دفع ايشان از هرات بيرون رفت . چون چند مرحله قطع كرد ، اجلش دررسيد و در آخر روز سه‌شنبه بعد از غروب آفتاب شانزدهم ذى الحجّهء سنهء 911 ه . ق در موضع بابا الهى ، كه از توابع بادغيس است ، در حوالى پل تابان كه بر آب مرغاب بسته‌اند ، وفات يافت . بعد از چند روز نعش او را به هرات آوردند و در گنبدى كه جهت مقبرهء خود ساخته بود دفن كردند . سى و هشت سال و چهار ماه در تمام خراسان پادشاهى كرده بود و هفتاد سال عمر داشت و در زمان سلطنت خود قريب پانزده سال مفلوج بود و قدرت بر رفتار و سوارى نداشت . هميشه چهار كس او را در تخت روان به راه مىبردند و كودك‌طبع بود و هميشه به بازى قوچ و كبوتر و خروس ميل تمام داشت و به هرجا كه مىرفت قفسهاى پر از كبوتر همراه او مىگردانيدند ، از پسران او چهارده كس را نام يافته‌ام : بديع الزّمان ميرزا و مظفّر حسين ميرزا ، احوال اين هر دو مذكور خواهد شد ، كپك ميرزا ، ابو الحسن ميرزا ، محّمد معصوم ميرزا ، فرّخ حسين ميرزا ، فريدون حسين ميرزا ، محمّد حسين فيروز ، محمّد مؤمن ميرزا و غيره اكثر در زمان پدر وفات يافتند و بعضى